استعاره‌ی دیداری در انیمیشن «روح»: خلاصه‌ی پژوهش منتشرشده در نشریه‌ی هنرهای زیبا

استعاره‌ی دیداری در انیمیشن «روح»: خلاصه‌ی پژوهش منتشرشده در نشریه‌ی هنرهای زیبا

ح
حسین فتحی
نویسنده مقاله

مقاله‌ی «تحلیل فرآیند انتقال مفاهیم کیهان‌شناختی و انسان‌شناختی فلسفی در انیمیشن روح» نوشته‌ی محسن کرمی و حسین فتحی در نشریه‌ی علمی-پژوهشی هنرهای زیبا: هنرهای نمایشی و موسیقی دانشگاه تهران منتشر شده است. این پژوهش بررسی می‌کند که انیمیشن بلند Soul چگونه مفاهیم انتزاعی فلسفی را به‌جای گفتن مستقیم، با تصویر منتقل می‌کند.

شناسنامه‌ی مقاله

  • نویسندگان: محسن کرمی و حسین فتحی
  • نشریه: هنرهای زیبا: هنرهای نمایشی و موسیقی (دانشگاه تهران)
  • دوره و شماره: دوره‌ی ۳۱، شماره‌ی ۳، صفحه‌های ۷۳ تا ۸۴
  • سال انتشار: ۱۴۰۵ (۲۰۲۶)
  • شناسه‌ی دیجیتال (DOI): 10.22059/jfadram.2025.386159.615977

پژوهش درباره‌ی چیست؟

تکیه‌گاه نظری مقاله، نظریه‌ی استعاره‌ی مفهومی لیکاف و جانسون است. پژوهش نشان می‌دهد طراحی فضا، زبان شکل شخصیت‌ها و نورپردازی چطور فهم عاطفی مخاطب را می‌سازند؛ بی‌آنکه فیلم مفاهیم را توضیح دهد.

چهار سازوکاری که بررسی شده‌اند

  1. استعاره‌ی مفهومی در فضای دیداری: تبدیل حالت‌های انتزاعی وجودی به محیط‌ها و سفرهای ملموس.
  2. سیلوئت و زبان شکل: هندسه، تناسب و تضاد میان شخصیت‌ها و جهان‌ها برای بیان فوری حالت درونی.
  3. بازیگری و ریتم دیداری: نشان‌دادن دگرگونی درونی با حرکت‌های ظریف، زمان‌بندی و ریتم تصویر و موسیقی.
  4. گذار رنگ و نور: هدایت ادراک مخاطب میان قلمروهای روایت با تغییرهای حساب‌شده‌ی رنگ.

این پژوهش در کار استودیو چه نقشی دارد؟

در سپند اورنگ همین یافته‌ها پایه‌ی طراحی روایت و استعاره‌ی دیداری است؛ چه در آثار اختصاصی مثل «زادۀ طوفان» و «سنگ و سایه» و چه در سفارش‌های آموزشی و فرهنگی:

  • تبدیل پیام‌های آموزشی و ایمنی صنعتی به روایت داستانی ماندگار، بدون شعارزدگی.
  • استفاده از زبان شکل، سیلوئت و روان‌شناسی رنگ برای تجسم حالت‌های درونی شخصیت‌ها.
  • طراحی لایه‌های معنایی و استعاری در فیلم‌های کوتاه و سریال‌های اختصاصی استودیو.

برای خواندن اصل مقاله، شناسه‌ی DOI بالا را در سامانه‌ی نشریه‌ی دانشگاه تهران جست‌وجو کنید.

نظرات